Zelden was het openwereldgenre zo drukbezocht als nu. We zijn nog nauwelijks bekomen van Grand Theft Auto V, terwijl Grand Theft Auto Online op het punt staat van losbarsten en we binnenkort ook eindelijk aan de slag mogen met het nu al illustere Watch Dogs. In die sandwich van games met een moderne setting bevindt zich Assassin’s Creed IV: Black Flag – ook bepaald geen kleine jongen, die zich onderscheidt met een piratenthema. Zal dat voldoende zijn om te voorkomen dat Ubisofts nieuwste verdrinkt in een zee van vrijheid? Om daar een voorschot op te nemen – na de eerste kennismaking tijdens de E3 – krijgen we maar liefst een hele middag om de woelige baren van AC4 te verkennen, als een van de eersten ter wereld.

Hollen, klimmen en klauteren

Onze sessie met deze ‘bijna uiteindelijke versie’ van het spel begint in het derde level – sequentie genoemd in Assassin’s Creed. Op een klein, afgelegen eiland krijgen we een opfriscursus sluipen en moorden door te jagen op dieren. We hollen, klimmen en klauteren rond, waarbij opvalt dat protagonist Edward Kenway wat minder lenig is dan zijn voorgangers in eerdere Assassin’s Creed-games: hij kan weliswaar even vlot over daken rennen als Ezio en van tak naar tak springen als Conner, maar het geheel voelt wat stroever dan voorheen. Later krijgt Edward op het eiland Kingston de opdracht bemanningslieden te rekruteren door gevangen te bevrijden uit handen van militaire executies, sluipen we over een plantage om een sleutel te stelen en een pakhuis leeg te roven, én jagen we in de jungle op soldaten om uiteindelijk hun leider van het leven te beroven.

Op papier zijn dat allemaal betrekkelijk vertrouwde handelingen. De grootste vernieuwing zit ‘m zonder meer in de overworld: het Caraïbisch gebied in de vroege achttiende eeuw. Waar je in Assassin’s Creed III eigenlijk alleen het ruime sop verkoos voor zeeslagen en om van A naar B te komen, is varen in AC4 een integraal deel van het spel geworden. Volgens de ontwikkelaars speelt zo’n veertig procent van de game zich af op (en onder!) water. Dat betekent dat je natuurlijk niet alleen van haven naar haven vaart en af en toe een schip tot zinken brengt. Er zijn legio willekeurige gebeurtenissen om in verzeild te raken, vergelijkbaar met de spontane gebeurtenissen die we kennen uit het betere werk van Rockstar. Zo maken we onderweg storm op zee mee, waarbij het zomaar een hele kunst kan worden om je schip zonder schade over hoge golven en langs heuse orkanen te manoeuvreren. En wat te denken van andere schepen, die zowel met jou als met elkaar in gevecht kunnen treden. Bovendien zijn er schipbreukelingen te redden, schatten om op te duiken, haaien en walvissen om te vangen én ontelbaar veel schatten om te vinden – waarover verderop meer.

Coöperatief met een kompaan

Minstens zo interessant is een noviteit buiten je primaire speelscherm, in de vorm van de speciaal voor AC4 gemaakte companion app voor tablets en smartphones – waar ook Watch Dogs en The Crew mee te maken gaan krijgen. Deze kun je tijdens het spelen gebruiken om de wereldkaart te navigeren en zelfs een bestemming te markeren, maar ook om schatkaarten te bestuderen en spelprogressie van jezelf en vrienden te volgen. Bovendien kun je met de app, los van een speelsessie, documentatie uit de Animus-database lezen en je vloot aansturen om handel te drijven in een speciale minigame. Juist dit soort activiteiten lenen zich goed voor een draagbaar platform, zodat je tijd met de game zelf volledig besteed kan worden aan avonturieren met Edward en de multiplayer-stand van AC4. Bovendien maken de uitgebreide navigatie- en researchmogelijkheden de companion app erg geschikt voor lokaal coöperatief spel.

In de demo mogen we na verloop van tijd ook proeven aan de zesde sequentie, waarin de speler meer gelegenheid heeft om naar eigen wens activiteiten te ondernemen. Hier blijkt hoe krachtig de synergie tussen de opzet van het spel en de indeling van de wereldkaart is: het virtuele equivalent van het historisch Caraïbisch gebied is opgedeeld in verschillende sectoren, die elk aangestuurd worden door een fort. Wil je de scepter zwaaien over een bepaalde sector, waardoor elke activiteit in die regio beschikbaar wordt en zichtbaar op de kaart, dan dien je het betreffende fort te veroveren met een gewelddadige aanval. Met sommige forten is dat goed te doen met basale uitrusting voor Edward en zijn schip de Jackdaw, voor andere heb je meer vuurkracht of bepantsering nodig.

Hier komt het uitgebreide upgradesysteem om de hoek kijken. Een deel van de vele verschillende extra wapens, beschermende platen en visuele aanpassingen voor Edward of de Jackdaw zijn standaard al beschikbaar, andere moeten eerst als ontwerpdocumenten gevonden worden in schatkisten. Bovendien heb je diverse materialen nodig om ze te maken, die je kunt verkrijgen door andere schepen op zee te verslaan en leeg te roven, te handelen in bijvoorbeeld de companion app en in sommige gevallen door gewoon goed te zoeken of te jagen. Bovendien moet voor bepaalde verbeteringen een flinke som geld worden neergeteld. Gelukkig zijn er ook schatkisten die gewoon gevuld zijn met goudstukken. De verdeling van de te vinden verschillende ontwerpdocumenten, materialen en geldbedragen is volgens de makers dusdanig uitgekiend, dat je geleidelijk aan een groot deel van de spelwereld moet veroveren om uiteindelijk een kans te maken in de écht serieuze confrontaties tegen het einde van de game.

Brug

AC4 overbrugt het gat tussen de huidige generatie spelcomputers en de aanstaande door op alle belangrijke consoles te verschijnen: de Xbox 360, PlayStation 3 en de Wii U, maar ook de Xbox One, de PlayStation 4 en natuurlijk de PC. Het verschil zal eigenlijk alleen in technisch opzicht te merken zijn. Zo zijn visuele effecten zoals storm, regen en mist gedetailleerder op de krachtigere systemen, is de drawing distance verbeterd en kun je realistischere physics van bijvoorbeeld struiken verwachten. En om er extra zorg voor te dragen dat de open wereld zoveel mogelijk vrij van bugs zal zijn heeft het ontwikkelteam zelfs een nieuw testprogramma in het leven geroepen, waarbij gerichter gekeken wordt naar specifieke disciplines.

Ondanks de flinke hoeveelheid informatie die we met deze speelsessie te verwerken hebben gekregen, zijn er nog veel details die pas in de uiteindelijke game duidelijk zullen worden. Op het gebied van verhaal weten we namelijk dat je in de moderne tijd een medewerker van Animus-beheerder Abstergo bent, maar waarom deze in de huid kruipt van Edward is nog onduidelijk. Deze en andere factoren zullen natuurlijk bepalen of AC4 een echte klapper wordt of eindigt met een sisser. Voorop staat dat ons een open, meeslepend avontuur op zee en op land wacht met misschien niet de enorme diepgang van GTA V, maar wel een hele hoop piraten.