Column

Zien we ooit nog een écht goede videogamefilm?

De turbulente relatie tussen games en films

Geschreven door Maxime Buitenhuis op
Halverwege het afgelopen decennium keek je misschien wel uit naar blockbusters als Assassin’s Creed of Warcraft, om vervolgens teleurgesteld de bioscoop uit te lopen. Door de jaren heen zijn behoorlijk wat videogames vertaald naar het witte doek, maar helaas zijn verreweg de meeste er niet in geslaagd de essentie van het bronmateriaal over te brengen. Hoe komt dit? Met films als Uncharted, Mortal Kombat en Tomb Raider 2 in het verschiet is dit een goed moment voor een kleine reflectie.

In de jaren 70 begon de relatie tussen film en game bij Steven Spielberg en Howard Scott Warshaw, een programmeur bij Atari. Spielberg interesseerde zich in games en voorzag dat dit slechts het begin was van het nieuwe medium. En inderdaad: grofweg veertig jaar later bevinden we ons tussen meeslepende interactieve films en transmediawerelden. Toch doen AAA-games het algemeen gezien beter dan hun voor de bioscoop omgeschreven equivalenten, met name wat ontvangst betreft.

mortal kombat

Een ander soort beleving

Je kunt er niet omheen: games zijn een ander soort medium dan films. Het overbrengen van een verhaal kan in beide media een intieme en kleine beleving zijn. Bij de meeste filmadaptaties van videogames is dat gewoonweg niet zo. Games lenen vaak al aspecten van hun filmische broer: prachtige tussenfilmpjes met sterk acteerwerk is daar een goed voorbeeld van. Wanneer dat wordt terugvertaald naar film, is het vaak minder ingrijpend doordat de interactieve elementen en de persoonlijke waarde wegvallen. Als je personage iemands leven spaart levert dat in een game een spannend moment op, vooral als je zelf die keuze hebt gemaakt. Het voelt dan alsof je een goede daad verricht, maar de consequenties ervan zijn nog niet duidelijk – een soort extreme reflectie van het echte leven. In een film voel je met een soortgelijke situatie vaak al aankomen wat er te gebeuren staat omdat je het verhaal van een afstandje volgt.

Neem The Last of Us: Part 2 (lichte spoilers voor wie de game nog niet heeft gespeeld): de onverwachte verandering in perspectief zorgt ervoor dat je actief een rol inneemt en je daarmee misschien zelfs identificeert. In een film zie je soms de kant van de antagonisten, maar dat voelt minder persoonlijk. Keuze, speeltijd en gameplay vormen belangrijke aspecten van de videogame als medium en het is de combinatie die zorgt voor een onvergetelijke ervaring.

last of us part 2, last of us 2

In het artikel ‘Stories for Eye, Ear and Muscles’, legt auteur Torben Grodal uit dat in videogames emoties benadrukt worden op een andere manier dan in film. De speelstijl en keuzes van de speler kunnen soms invloed hebben op de personages in de games, waardoor de emotionele connectie tussen speler, hoofd- en zijfiguren dieper opgebouwd wordt. Ook het verschil tussen play time en event time, zoals videogametheoreticus Jesper Juul het differentieert, is belangrijk. Play time is de tijd die je in een game steekt, en event time verwijst naar de tijd die de gebeurtenissen in de game innemen. Alleen die laatste is van toepassing voor films, want de uurtjes die je in level-grinden, freerunnen en outfits kiezen steekt zijn niet meteen van belang voor het verhaal. Toch dragen die elementen bij aan het leren kennen van je personage, of het nu een rpg of een lineaire game betreft, en dit is iets dat slechts enkele regisseurs meenemen in hun eindproduct.

Het grootste deel van de films wordt dus opgevuld door event time, met een paar kleine knikjes naar de play time.

Vooral actie

Filmmakers filteren de voor het medium benodigde onderdelen eruit om in grofweg twee uur de belangrijkste elementen uit een game over te brengen. In dat filter blijven ook de gameplay- en verhaalelementen hangen die een game zo eigen maken, zoals keuzevrijheid of details die extra diepgang bieden. Hoe zou je bijvoorbeeld Ghost of Tsushima’s originele ‘windkompas’ of The Last of Us’ shiv’s laten zien?

Je verliest een deel van de waarde die games bezitten, waardoor je met name actie overhoudt; dat is waar de meeste films in deze categorie blijven steken. De personages en het verhaal worden hierdoor plots een stuk minder interessant, zoals in Hitman: Agent 47. Op papier leent de mysterieuze huurmoordenaar zich prima voor een stealth- of heistfilm gezien de games behoorlijk wat strategie vereisen om moorden succesvol te plegen en spelers neerzetten in creatief ontworpen scenario’s. De film is een slap aftreksel daarvan; actie neemt de overhand en met elke ontploffing wordt ook een deel van de diepgang opgeblazen.

Films als Pokémon: Detective Pikachu en Sonic the Hedgehog hebben het afgelopen jaar wél relatief goed gedaan. Pokémon heeft zich uiteraard goed laten vertalen naar de anime, en Detective Pikachu weet daar een graantje van mee te pikken. Gameplayelementen zoals het ontdekken en leren kennen van de pokémon zelf komen goed naar voren en zijn daarmee een prima reflectie van de games, terwijl de film ook een eigen verhaal te vertellen heeft. Het grootste deel van de films wordt dus opgevuld door event time, met een paar kleine knikjes naar de play time. Wat dat betreft doet het denken aan succesformules als Jumanji of Wreck-it Ralph, die over een game gaan in plaats van in de game willen stappen.

De slechte reviews voor beide films waren voornamelijk afkomstig van critici, terwijl het publiek er over het algemeen meer plezier aan beleefde – een interessante tweedeling die wel vaker voorkomt bij blockbusterfranchises. Wellicht nam jeugdsentiment de overhand, of misschien ligt het aan de combinatie van aandoenlijke animatie en prima geacteerde live-action. De lange lijdensweg van Sonic geeft aan dat alle hoop nog niet vervlogen hoeft te zijn voor een film als Uncharted, waarvan de productie tien jaar geleden al begon.

Detective Pikachu

Beter als serie?

Dat films niet altijd werken als aanvulling op (of vervanging van) games is in Hollywood ook niet onopgemerkt gebleven. Regelmatig wordt er een poging gedaan om een televisieserie te schrijven. De praktijk wijst uit dat het idee van een serie zo gek nog niet is. Er is meer tijd en ruimte om personages en locaties diepgang te geven waardoor het eindresultaat overtuigender is en minder aanvoelt als een lege actiehuls. Ook hier zijn missers, maar het gros van de serie-adaptaties doet het goed.

The Witcher leent bijvoorbeeld de juiste elementen uit de game zodat zowel fans - van de boeken en de games - als nieuwe kijkers plezier beleven aan de serie. Henry Cavill (Geralt) heeft de nodige uurtjes in de fantasy-rpg gestoken en dat blijkt uit zijn acteerprestatie. Ook Castlevania heeft het succes gevonden: het gebruikt de donkere sfeer waar de game om bekendstaat en giet dit in een nieuwe mal die ruimte overlaat voor humor en vlotte animatie. Een goede adaptatie is dus zeker mogelijk, maar de kennis van- en het inzicht in de videogames is essentieel.

In de live-actionsector wordt momenteel hard gewerkt aan diverse series. Sinds kort groeit de hype rondom The Last of Us, maar ook series van Resident Evil en Skull & Bones zijn in productie. Die laatste is interessant, want de game zelf is nog niet uitgebracht. Als het succes van The Witcher een indicatie is, zullen ook deze series mogelijk wat tractie oppikken.

witcher

Hoopvol

Hoe dan ook is het even afwachten wat voor soort cadeautjes we mogen uitpakken als de filmwereld weer op volle toeren draait. Hopelijk is het niet het soort cadeau waarbij dat je met een neppe glimlach aanneemt om het vervolgens in een kastje op zolder weg te stoppen, zoals bij Hitman: Agent 47 en Assassin’s Creed. Met een hoopvolle blik kun je in ieder geval al wat voorpret beleven aan dit lijstje.

Dit artikel delen:

Lees meer

Batman-game Gotham Knights onthuld Leer A.I.M beter kennen in Marvel's Avengers-trailer
22

Reacties op: Zien we ooit nog een écht goede videogamefilm?

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • avatar

    Linksquest

    • 23 augustus 2020 09:51
    Ik vond Prince of Persia: The Sands of Time anders geen verkeerde film.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • LoGiCaL_PsYcHo

    • 23 augustus 2020 10:03
    Ik denk dat soort films meestal floppen omdat het als geldmachine is bedoeld en er geen creatief proces aan vooraf gaat. Bij veel andere goede films die als film beginnen is het iemand zijn kindje en dus echt de wil er iets van te maken.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • dezwarteziel

    • 24 augustus 2020 17:47
    @LoGiCaL_PsYcHo Exact, het vertrouwen is een beetje weg, het zelfde probleem had de game industrie toen die crashte in de 1983 na een hele hoop bagger games. Nintendo heeft ons toen gered met de NES en een goede kwaliteits controle. Er waren toen namelijk ook een hoop prutsers die mee wilden liften en snel wilden cashen aan het werk. Als ik het woord gameverfilming al hoor denk ik laat maar. En dan kan de franchise nog zo groot zijn.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • fonsrutte

    • 23 augustus 2020 10:30
    Ik heb nog geen echt goeie game film gezien. WoW was qua verhaal best ok en zag er goed uit maar was ook een beetje corny.
    PoP had met Gyllenhaal een goeie acteur maar verhaal sloeg helemaal nergens op, AC was ook ruk. Maar er werd wel een flink budget tegenaan gegooid.
    De Uncharted film heb ik geen vertrouwen in, goeie acteurs maar Dat gedoe met die regisseurs is natuurlijk een teken aan de wand.
    Ik denk dat series zich veel beter lenen als een verfilming van games, zeker bij games met veel lore zoals The Witcher of diepgang zoals TLOU.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    TripleDad

    • 23 augustus 2020 11:02
    Het is dezelfde discussie als bij boekverfilmingen. Het zijn verschillende media, en die bieden verschillende ervaringen. Mensen vinden de omzetting van het ene medium naar het andere vaak niet "goed" omdat ze niet dezelfde ervaring bieden.
    Een mooi voorbeeld is LOTR. De films zijn prachtig, maar bieden maar een fractie van de diepgang en omvang van de boeken. De boeken daarentegen vergen behoorlijk wat doorzettingsvermogen. Welke is nou "beter"?
    Onmogelijk te zeggen.

    Er komen ongetwijfeld goede film interpretaties van games, maar verwacht niet dezelfde ervaring.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    BertThaBest

    • 23 augustus 2020 14:14
    @TripleDad Eens.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • Cocabeer

    • 23 augustus 2020 11:07
    Er zijn zoveel games die zich prachtig lenen voor een film. Maar dan moet je er wel liefde en creativiteit in steken en daar zijn ze tegenwoordig bang voor. Creatieve armoede.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    niqomipa

    • 23 augustus 2020 11:13
    Wat is dit nou voor column? Geen écht goede game verfilmingen? En alle meesterwerken van Uwe Boll dan?

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    wazp

    • 23 augustus 2020 13:08
    @niqomipa postal 😏

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    niqomipa

    • 23 augustus 2020 13:53
    @wazp
    Alone in the Dark! Oscar materiaal.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    BertThaBest

    • 23 augustus 2020 14:22
    @niqomipa ik heb ooit Far Cry moeten recenseren. Afgrijselijk slecht.

    Vroeger vond ik de Street Fighter film met Van Damme wel helemaal de bom. De eerste Resident Evil film vond ik ook wel tof.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • ebiker

    • 23 augustus 2020 14:37
    Hm, ik mocht Wargames wel destijds…

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Aces-82

    • 23 augustus 2020 16:20
    Uhm super Mario bros!!! Beste film everrrrr

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Fordon_Greeman

    • 23 augustus 2020 17:01
    Aardig wat games zijn ook qua verhaal redelijk banaal maar kunnen toch overdonderen dankzij het interactieve aspect. Als dat wegvalt, bij pakweg hitman, krijg je een John Wick aftreksel. En zelfs die films vind ik al behoorlijk vermoeiend.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    ali3n8tor

    • 23 augustus 2020 20:54
    Silent hill uit 2006 is wellicht 1 van de betere game-verfilmingen die ontzettend trouw blijft aan de game. Misschien wel de beste gameverfilming die ik tot nu toe gezien heb.

    Dat deze titel niet eens genoemd word in dit artikel geeft wel aan dat ik of een hele ouwe lul begin te worden of wellicht dat de redacteur van dit stuk deze film niet gezien heeft.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • gimbal2

    • 24 augustus 2020 10:49
    @ali3n8tor "Ontzettend trouw".

    - hoofdrolspeler klopt niet (maar ja, horror film dus de hoofdrol moet vertolkt worden door een vrouw)
    - Silent Hill klopt niet (ondergronds brandende kolen…)
    - Kaufman ontbreekt, Aglaophotis ("unknown liquid") bestaat niet
    - Dahlia klopt niet, sekte klopt niet
    - einde klopt niet

    En de kroon van de missers: Pyramid Head komt er in voor. Pyramid Head was een creatie van Silent Hill specifiek om James in Silent Hill 2 te achtervolgen en tormenteren (tot het moment dat James hem niet meer nodig heeft… klassiek game moment), het is niet een random cool uitziend monster wat maar willekeurig in de stad rondloopt en door iedereen gezien kan worden.

    Silent Hill is een degelijke gameverfilming wat het sfeertje wel redelijk weet te pakken, maar niet trouw. Laat ik het anders zeggen; het is net zo trouw aan de franchise als Silent Hill Homecoming was. Een leuke poging, maar het is duidelijk dat Team Silent er weinig tot niets mee te maken had.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    hulstpower

    • 24 augustus 2020 06:51
    pokemon word dan als gamefilm maar was dit niet eerst een tekenfilm en dan een game.
    Weet het niet zeker want ben er niet in thuis maar heb altijd zo gevoel dat de jaren 90 tekenfilm er eerst was en later pas de games.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • dezwarteziel

    • 24 augustus 2020 17:44
    @hulstpower het internet vertelt mij dat de franchise begon met de game Pokémon red and green

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    hulstpower

    • 24 augustus 2020 19:47
    @dezwarteziel ik googled het net even en zie het ja de serie kwam een jaar later of zo. Ben er helemaal niet in thuis me zoontje van 8 kent ze allemaal em heeft het er altijd over.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    HunterSeeker

    • 24 augustus 2020 08:37
    Warcraft was jammer indd, had beter gekunnen. Maar het echte verhaal begint ook pas in Warcraft3, de "fall" van Arthas vond ik tot nu toe het meest memorabel van alle games.

    Verder denk ik wel dat een regiseur een hoop playtime dingetjes toe kan voegen, een shot van 2 seconden is al genoeg om je gevoel er aan te linken. Doe dat genoeg en je hebt al iets moois.

    En voor boeken heb je nog een ander probleem, wat nu wanneer de verfilming totaal niet matched met wat je erbij dacht toen je het aan lezen was? Characters, omgevingen, dat moet je zelf vaak invullen. Maar ondanks dat zou ik graag nog wel een serie of film van de boeken van Brent Weeks willen zien. The Nightangels Trillogy, of The Lightbringer Saga. Beide supergoed.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.