Column

Games en mijn verstoorde relatie met eten

Hoe ik oefende voor een wereld die om voedsel draait

Geschreven door Jacco Peek op
Eten is niet louter een eerste levensbehoefte. Voedsel is verweven met cultuur, tradities en sociale activiteiten. Samen eten verbroedert, vriendschappen ontstaan onder het genot een goede maaltijd en een koud biertje. Eigenlijk draait de hele wereld om eten en zijn games zo’n beetje de enige plek voor mij waarin ik daaraan kan ontsnappen.

Trigger warning: deze column gaat in op (de gevolgen van) een eetstoornis.

Voor wie zich afvraagt waarom dat voor mij zo belangrijk is (of was): ik heb een eetstoornis. Al zo’n acht jaar maak ik me té druk om exacte kilocalorieën, macronutriënten, etenstijden, vetpercentages en ga zo maar door. Het begon als een gezonde hobby, maar veranderde langzaam in een hel. Het einde is gelukkig in zicht, waardoor het langzaam maar zeker mogelijk wordt om terug te kijken op die periode, en in het bijzonder de rol die games hierin speelden.

Zelda

Ontsnappen

Games zijn natuurlijk bij uitstek een middel om aan de realiteit te ontsnappen. Waarschijnlijk herkent iedereen die ooit mentale problemen heeft ervaren of gewoon even niet lekker in zijn of haar vel zat dit wel. Even alle bullshit vergeten en een fantasiewereld induiken; die ene eindbaas mores leren; aan bomen schudden op je suffe vakantie-eiland. Het maakt niet uit wat je doet, als het maar even iets anders is.

Voor mij zijn games om nog één heel specifieke reden interessant. Is het je ooit opgevallen dat gamepersonages meestal verdomd weinig eten? Mij wel, want ik ben er de hele dag mee bezig. Net zoals het vooral vrouwen opvalt dat tekenfilmpersonages nooit van outfit wisselen en tandartsen dat de tanden van mensen in films en series die zich in de Middeleeuwen afspelen veel te verzorgd zijn.

Het was voor mij best prettig om in de huid van een virtueel personage te stappen en me niet te hoeven bekommeren om alle problemen die bij mijn stoornis kwamen kijken: maar energie hebben voor één activiteit op een dag, overal zelf afgewogen eten mee naartoe nemen, blauwe nagels van de kou en ga zo maar door. Urenlang rennen en springen zonder het risico dat je flauwvalt door een gebrek aan reserves was voor mij de definitie van ontsnappen aan de werkelijkheid.

Don’t Starve, Don’t Get Fat

Toch speelt voedsel vaak juist wel een grote rol in games, ook al zie je het zelden daadwerkelijk gegeten worden. Eten wordt vaak gereduceerd tot een middel om te helen of tijdelijk extra sterk te worden. In rpg’s en avonturengames zeul je zakken vol met dubieuze drankjes, varkensrollades en inheemse planten mee die ik in werkelijkheid niet eens zou aanraken, maar in-game (meestal) enkel positieve effecten met zich meebrengen. Dat in tegenstelling tot de stress die er in het echte leven bij komt kijken.

Voedsel verzamelen en bereiden in een game als Zelda: Breath of the Wild voelt daarom opeens als iets heel natuurlijks. Als avonturier ben je de hele dag op pad in plaats van dat je achter een scherm zit, dus is het logisch dat je lichaam om eten vraagt. Bovendien neemt de game mijn stress bij koken – het tot op de gram afwegen van ieder ingrediënt, eindeloos verpakkingen lezen om de inhoud te controleren – volledig weg. Ik kon experimenteren met gerechten, zonder achteraf bang te zijn te veel of iets verkeerds te hebben gegeten, of dat mijn eten bedierf in de zon en ik opeens ver van huis verging van de honger. Zelfs voor een misbaksel – ik ben een waardeloze kok – krijg je in Zelda tenminste nog één hartje.

Survivalgames met een ‘honger- en dorstmeter’ zijn trouwens een heel ander verhaal. Het is de reden dat ik wegblijf van games als Don’t Starve, die constant in je gezicht duwen hoeveel brandstof je lichaam nog heeft en of je al dreigt te sterven van de kou. Eet ik genoeg, of juist te veel? Wanneer moet ik eigenlijk weer eten? Heb ik wel genoeg voor onderweg? Het is de constante chaos in m’n hoofd, weergegeven op een scherm.

De enige keer dat ik daar echt mee werd geconfronteerd in een spel was tijdens een previewsessie voor Metal Gear Survive. Die game vraagt je aan de hand van een wirwar aan metertjes om niet alleen rekening te houden met je honger, maar ook met je zuurstofniveau en watervoorraad. Overmatig veel water drinken om je maag te vullen is een veelvoorkomend symptoom van eetstoornissen, dus die speelsessie met Metal Gear Survive was allesbehalve prettig. Het eindproduct bleek trouwens bijzonder matig, dus ik heb gelukkig niks gemist.

Virtuele vrienden

Eten is natuurlijk ook een sociale aangelegenheid, en het speelt bij vrijwel alle andere sociale gelegenheden ook een grote rol. Je valt met bovenstaande problemen al gauw uit de toon en vaak zijn mensen direct opzoek naar een verklaring. “Drink je mee of heb je nog steeds anorexia?!”, riep een familielid ooit in een huis vol vreemden. Ik werd daarom erg goed in dergelijke confrontaties vermijden. De eerste keer een smoes verzinnen om niet naar een feestje te gaan vond ik nog lastig, daarna ging het steeds makkelijker.

Hierdoor viel er wel een sociaal gat, een zekere vorm van eenzaamheid die games maar al te goed konden opvangen. Geen games met willekeurige online mensen, maar met virtuele personages die niet oordelen. The Witcher 3: Wild Hunt kwam wat dat betreft op het perfecte moment uit: een spel vol briljant geschreven personages en verhalen ten tijde van een sociaal isolement. Zonder daadwerkelijk mijn huis uit te komen tenzij strikt noodzakelijk, bezocht ik toch feestjes, maakte ik nieuwe vrienden en beleefde ik avonturen.

Celeste
The Witcher 3

Dat is in zo’n situatie ontzettend waardevol. Terwijl vrienden zichzelf sociaal ontwikkelden tijdens de overgang van de middelbare school naar de universiteit, stond ik stil. Sterker nog, na zo’n twee jaar amper mensen te hebben gesproken, was ik de meeste sociale interacties verleerd. Het kostte me ook steeds meer energie, alsof ik langzaam veranderde van een extrovert in een introvert.

Zo kreeg het concept van spelen opeens een extra lading: letterlijk ‘oefenen’ voor het echte leven. Zonder mezelf in de daadwerkelijke wereld te begeven, leerde ik dankzij videogames langzaam weer omgaan met anderen en mijn eigen situatie. Life is Strange leerde me dat het best oké was om mijn vrienden, die geen idee hadden wat er gaande was, om hulp te vragen, ook al duurde het even voordat ze de situatie volledig begrepen. Als Geralt of Rivia leerde ik omgaan met confrontaties waarbij ik uit de toon viel, en dat sommige mensen je nooit volledig zullen accepteren. En Celeste leerde me kleine stappen vooruit te zetten en dat ‘falen’, in mijn geval een terugval, helemaal oké is. Zolang je maar rustig blijft ademen.

Het gaat inmiddels veel beter en ik ben grotendeels bevrijd van dat vervelende blok aan m’n been. Dat is grotendeels te danken aan de professionele hulp die ik heb gekregen. Laat ik vooropstellen dat hulp zoeken in dit soort situaties ontzettend belangrijk is en dat games in geen enkel geval een vervanging hiervoor kunnen zijn. Toch vind ik het bijzonder hoe ze op hun eigen manier een bijdrage hebben geleverd aan mijn herstel. Ze hielpen me niet alleen om mijn gedachten te verzetten, maar ook bij het leren leven in een wereld waarin eten centraal staat. 

Dit artikel delen:

Lees meer

Beste noise cancelling koptelefoons: ongestoord luisteren Wat spelen we dit weekend? 23 en 24 april
9

Reacties op: Games en mijn verstoorde relatie met eten

  • Om te reageren moet je ingelogd zijn. Nog geen account? Registreer je dan en praat mee!
  • avatar

    Red Dead Demon

    • 23 april 2022 10:08
    Mooi column. Ik herken mezelf hier wel in. Ik gamede om aan mijn depressie te ontsnappen.
    Dit ging ten koste van mijn gezin. Nu ik veel beter met depressie om kan gaan en er steeds minder last van kreeg, merk ik dat ik minder game en als ik game het echt weer voor de lol is.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Hellspawn

    • 23 april 2022 10:09
    Een duidelijk verhaal. Eten is inderdaad een sociaal gebeuren. Toch eten we vaak ook alleen, omdat we op onszelf wonen of omdat onze partner bijvoorbeeld laat thuis komt. Veel mensen vinden in hun eentje eten niet zo prettig. Volgens mij is dat een evolutionair gegeven, de buit van de jagers kwam ooit binnen in vroegere tijden en was het lange wachten op voedsel voorbij. Iets wat natuurlijk gezamenlijk gevierd moest worden, want het was destijds geenszins zeker dat je elke dag voldoende te eten had.

    Een eetstoornis lijkt me erg lastig. Het lijkt zo gemakkelijk, drie maal per dag eten en wat tussendoortjes, klaar. Maar als je een eetstoornis hebt, is dat blijkbaar niet vanzelfsprekend. Een obsessie met calorieen, waar de meeste mensen zich meestal niet zo heel erg mee bezig houden. En meer problemen met je zelfbeeld, hoe zou je er idealiter uit willen, of zelfs moeten uitzien. Daar komt de huidige cultuur om de hoek kijken, die wat betreft eten en je uiterlijk volledig gestoord is. Vooral dames wordt een totaal verwrongen ideaalbeeld voorgespiegeld, vandaar dat zij ook in de meerderheid zijn wat betreft anorexia problemen. Natuurlijk moet je er ook gevoelig voor zijn, maar toch. Gelukkig zijn er al diverse signalen in de samenleving van mensen die hun lichaam tonen dat niet extreem mager of slank is. Het schoonheidsideaal is ook maar een bepaald beeld in een bepaalde cultuur.

    En dan nog de huidige obsessie met het rare idee dat alles gezond moet zijn. Sommige mensen gaan dagelijks aan de slag met allerlei adviezen van weet ik hoeveel eetgoeroes. En de een weet het nog beter dan de ander. Ik ben nu 60 jaar oud, dit soort gehannes met calorieen, suikers en weet ik veel wat was er vroeger niet. Toen had je hooguit een of twee kinderen in de klas die wat zwaarder waren, waarschijnlijk ook genetische aanleg, de rest was gewoon zonder zichtbaar overgewicht. De wereld is erg veranderd. Ik zat als kind achter mijn bord met sperziebonen en aardappelen. En een stukje vlees. Snoep was er wel, maar je kreeg alleen in het weekeinde wat, en zeer zeker geen zakken vol. En we speelden altijd buiten, calorieen daar hielden hooguit wetenschappers zich mee bezig. Nu lijkt iedereen een soort wetenschapper te zijn geworden, met alle gevolgen van dien.

    Dat games in deze een welkome afleiding van een eetstoornis kunnen zijn, is waar. Goed dat je er bij vermeld hebt dat je echter niet geheel zelf uit dit soort problemen kunt komen, en professionele hulp nodig hebt. Anorexia of aanverwante eetstoornissen zijn zeer ernstig, dat lukt je niet in je eentje. In ieder geval moedig dat je het hier hebt beschreven. Zelf had ik eigenlijk niet zo stil gestaan bij hoe eten in games is verwerkt. Dat is mij nooit zo specifiek opgevallen. Maar goed we zijn allemaal anders. Accepteer jezelf zo veel mogelijk zoals je bent, totaal en onvoorwaardelijk. Heel veel sterkte toegewenst.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    CuriousDeer

    • 23 april 2022 11:19
    Mooie persoonlijke column! Mooi om te zien dat je zo openhartig bent

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    JaccoPeek

    • 23 april 2022 12:20
    Dank voor de mooie reacties!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    clandestine666

    • 23 april 2022 12:48
    Best dapper om zoiets persoonlijks op een publieke website te slingeren hoor Jacco! Ik heb zelf het geluk dat ik geen aanleg heb om dik te worden, alleen een licht 40+'ers buikje dat ik waarschijnlijk te danken heb aan m'n voorliefde voor biertjes drinken.. :) Ik eet al m'n hele leven waar ik zin in heb dus jouw relaas is iets wat voor mij onbekend is, maar ik weet dat ontzettend veel mensen daar problemen mee hebben. Ik heb je stukje met oprechte interesse zitten lezen, en dat gamen een vorm van escapisme kan zijn weet ik maar al te goed. Zolang je het onder controle hebt en je ervan bewust bent dat het niet normaal is om dagelijks een gamemarathon te houden van, zeg 5+ uur hoeft het niet iets slechts te zijn, al wordt het in het nieuws e.d. maar wat graag gedemoniseerd. Door dezelfde lui die na het werk bij thuiskomst gelijk de tv aanslingeren en hem pas vlak voor het slapen weer uitdoen. Dat is wel alom geaccepteerd..

    Gamen kan heel ontspannend en zelfs licht-therapeutisch werken soms. Ik denk dat ik gemiddeld 15 uur per week aan gamen besteed, en dat is altijd al zo geweest. Soms iets meer, soms minder. Anderen volgen weer een zwik Netflix series en kijken die als hobby in hun vrije tijd. Ik heb ADD(een vorm van ADHD) en kan daar het geduld niet voor opbrengen, ben in no-time afgeleid door van alles en niets. Concentratiestoornis deluxe. Gamen is stukken actiever en daardoor lukt het me wel om bij de les te blijven en een verhaal te volgen. Doe je niks dan gebeurt er niks op het scherm. Perfect voor mij. Uitzondering op de regel is trouwens die The Witcher serie gebleken, na doordrammen van een goede vriend. Die twee seizoenen heb ik er in anderhalve week doorheen geknald, een zeldzaamheid. En ik heb de games niet eens gespeeld…

    Denk dat ik de boekenserie maar eens moet gaan lezen, dat lukt me veelal beter dan series of films proberen te kijken. Meer van dit soort colums graag Jacco, appreciated!

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • Minoesh

    • 23 april 2022 20:01
    Heel interessante column! Ik heb zelf nog niet eerder zo over eten en games nagedacht.
    Bedankt voor het delen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • GrumpyPorcupine

    • 24 april 2022 20:44
    Ongelooflijk interessant artikel. Bedankt voor het delen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    woutzorz

    • 25 april 2022 13:19
    Thanks Jacco, ik vind het mooi om te zien dat hier ook vaak hele persoonlijke columns geplaatst worden. Ook Michel heeft wel eens zijn persoonlijke worstelingen gedeeld hier in de vorm van een column en vind het moedig, maar ook heel erg mooi om te lezen.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.
  • avatar

    Luigi1985

    • 25 april 2022 14:41
    Ik heb destijds je column over Celeste ook gelezen dus wist hier al wel wat van. Moedig om te delen. Ik kan me voorstellen dat je bewust met eten bezig gaat en dat je er stukje bij beetje onopgemerkt steeds verder in gaat tot een punt waarop het gevaarlijk kan worden. Ik ken ook iemand die dat had en echt belachelijk veel ging sporten met zo min mogelijk eten. Dat was heel naar maar gelukkig lijkt ze er met professionele hulp wel vanaf te zijn. Gelukkig gaat t bij jou ook de goede kant op.

    Ik vind gamen wel fijn om ff te ontsnappen, maar als er echt iets is waardoor ik me niet goed voel, dan kan ik ook niet genieten van gamen. In het verleden heb ik ook wel eens een tijdje gehad met wat tegenslagen en toen ben ik juist veel thuis gebleven en zat ik vooral te gamen en tv te kijken. Echter ging ik me juist beter voelen toen ik die sleur doorbroken had en er meer op uit ging.

    Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.

 

Wanneer je een reactie plaatst ga je akoord met onze voorwaarden voor reacties.