Wie MMO zegt, denkt Everquest, Lord of the Rings Online, World of Warcraft. Het zijn de evergreens voor PC-gamers, die jaar in jaar uit miljoenen mensen weten te vermaken. Maar behalve deze (en andere) gigantische titels zijn er de kleine jongens die moedig weerstand bieden tegen de commerciële overheersing. Hier zijn vijf onafhankelijke MMORPG's.

1. Eternal Lands

Een van de oudste doe-het-zelf MMOs is Eternal Lands. Het spel is verbazingwekkend genoeg ontworpen en geprogrammeerd door één man, namelijk Radu Privantu. Het spel is volledig gratis. Er is wel een 'item store' maar dit is meer een fooienpot dan een echte winkel; je kunt hier twee extra rassen kopen, wat neerkomt op een cosmetische uitbreiding. Personages hebben geen vaste klassen maar ontwikkelen twaalf vaardigheden naar gelang hun speelstijl. Er zijn dagelijks meer dan driehonderd spelers online, wat natuurlijk peanuts is vergeleken bij World of Warcraft, maar dat is voor een kleine onafhankelijke game helemaal niet slecht. Veel spelers houden zich bezig met sociale activiteiten, zoals het maken van voorwerpen, maar er zijn ook standaard quests en player versus player-gevechten.

2. Wurm Online

De naam Markus Persson moet een aantal gamers de oren doen spitsen. Inderdaad, Notch, de maker van Minecraft. Voor hij deze superhit creëerde maakte hij samen met Rolf Jansson Wurm Online. Het spel draait vooral om het bouwen van dorpen en het maken van voorwerpen. Spelers kunnen hun eigen zeilboot maken en de wereldzeeën verkennen. Het spel heeft meer dan een zijdelingse verwantschap met Minecraft, maar speelt toch beduidend anders. Ook grafisch is de game van een andere orde, met haast fotorealistische landschappen. Inmiddels is Notch uit het team gestapt en zijn er een handvol nieuwe developers aan boord geklommen om deze gratis speelbare game draaiende te houden. Wurm is overigens niet helemaal gratis; wie hoger wil klimmen dan level 20 moet betalen. Maar wie de wereld wil verkennen (al dan niet lastig gevallen door hardcore playerkillers) kan zijn hart ophalen: spelers bouwen steden en dorpjes, houden de economie draaiende en zorgen voor een levendige, gevarieerde spelwereld.

3. LOVE

Deze game met zijn unieke uiterlijk is gemaakt door Eskil Steenberg. Het spel maakte grote indruk bij de onthulling in 2009: een procedureel gegenereerde wereld waarin maximaal 500 spelers tegelijkertijd samenwerken om dingen te bouwen en hun bouwwerken te verdedigen. Steenberg vergelijkt het met het spelen van een RTS vanuit het oogpunt van een grondsoldaat: je hebt een gemeenschappelijk doel waarvoor je kleine taken uit moet voeren om iets groots te verwezenlijken. Het spel ziet er uit als een impressionistisch schilderij en vraagt wel het een en ander van de hardware. De maker raadt aan om eerst de gratis client te downloaden om te kijken of je PC het aankan. Daarna kun je besluiten of je 10 euro over hebt voor 180 dagen toegang. Dat is 5 cent per dag, trouwens...

4. A Tale in the Desert

Wie graag een robbertje vecht in een MMO moet maar snel doorlopen. In A Tale in the Desert kun je niet eens vechten. Dit is een puur sociale game waarbij het maken van voorwerpen centraal staat. Het speelt zich af in de tijd van de oude Egyptische beschaving en is hierdoor een unieke 'reis in de tijd'. Spelers moeten 'tests' voltooien, bestaande uit bijvoorbeeld het onderzoeken en ontdekken van nieuwe technologie of het bouwen van bijzondere gebouwen of voorwerpen. Spelers zijn zelf verantwoordelijk voor de wetten van het land. Bijzonder aan Tale is dat het spel een begin, midden en einde kent; iedere anderhalf jaar eindigt het verhaal en start een nieuwe. Het vijfde verhaal ('Fifth Telling') startte in 2010. Je mag het spel 24 uur gratis uitproberen, daarna kost het $13,95 per maand.

5. NEStalgia

Wie met weemoed terugdenkt aan de gouden tijd van de NES, toen Final Fantasy nog om gameplay draaide in plaats van filmisch spektakel en Dragon Quest iets was dat Europeanen alleen in Amerikaanse tijdschriften konden bewonderen, kan in het nostalgische bad van NEStalgia duiken. Deze gratis speelbare 2D MMO ziet er uit als een jaren ’80-game: van bovenaf met primitieve sprites. De game bevat echter alles wat een moderne MMO speler zoekt: quests, raids, crafting en een enorme spelwereld. Wel jammer dat je om het te spelen een behoorlijk irritante 'launcher' moet downloaden. De game is namelijk gemaakt met de spellenmaker BYOND en dat is nou niet het meest gebruikersvriendelijke systeem voor de eindgebruiker. Toch kunnen we daar niet al te veel over klagen: NEStalgia is 100% gratis.