We schrijven het jaar 2000. Na vele geruchten bevestigt LucasArts dat er een MMO in de maak is. Voor veel hardcore Star Wars-fans is dit een droom die uitkomt. Wie wil er nu niet een sprong naar de hyperruimte maken? Een lightsaber zwaaien? Of te pas en te onpas zeggen: “I’ve got a bad feeling about this...?” De verwachtingen zijn helemaal hooggespannen vanwege de studio die aan het roer staat: Verant Interactive. Verant (vandaag de dag bekend als Sony Online Entertainment) is namelijk de maker van de (op dat moment) grootste en populairste MMO aller tijden, Everquest. Als zo’n veteraan in zee gaat met het bedrijf van George Lucas kan er toch niets fout gaan?

Sandbox

Het duurt nog tot 2003 voor spelers hun eerste stappen kunnen zetten in een ‘Galaxy far, far away’. Verant levert een buitengewoon complexe game die met niets te vergelijken is. Galaxies heeft, in tegenstelling tot Everquest, geen vaste klassen. Iedere speler kan zijn eigen personage vormen zoals hij of zij dat wil. Spelers hebben ook buitengewoon veel invloed op de spelwereld: ze kunnen eigen steden bouwen en runnen. Alles draait om het principe van de ‘sandbox’ (zandbak) waarin de makers wel de omgeving creëren maar de spelers zelf uit mogen zoeken wat voor ‘leven’ ze hierin leiden.

Overigens is het spel bij lancering verre van compleet. Zo ontbreken voertuigen, waardoor spelers rond moeten rennen door de (immens grote) spelwerelden. Het spel zit barstensvol bugs en de gevechten zijn niet goed gebalanceerd. Ook het beloofde ruimtevaartonderdeel ontbreekt. En dat zien velen als een gemis. Hoe kan een Star Wars-game nou compleet zijn zonder gevechten tussen X Wings en Tie Fighters? Zonder Millennium Falcon en zonder “That’s no moon... That’s a space station”?

Verant knutselt echter ijverig door en lapt de game beetje bij beetje op. De eerste uitbreiding ‘Jump to Lightspeed’ voegt de beloofde ruimteschepen toe, en vanaf dat moment lijkt de Star Wars-ervaring compleet: het is een rollenspel in de ware zin van het woord, waarin jouw keuze invloed heeft op je spelervaring en op de spelwereld. Waarin je zelf in je schip stapt en naar een andere wereld vliegt. Waarin een bounty hunter op Jedi mag jagen, waarin de light en dark side strijden en waarin je rebel, lid van de Empire of ‘neutral’ kunt zijn. En van kant kunt wisselen!

Use the grind, Luke

Er is echter ook veel kritiek. Zo is het ontzettend moeilijk om een Jedi te spelen. Spelers moeten eindeloos veel skillpoints verzamelen, voorwerpen vinden en een heleboel geluk hebben voor ze de Force mogen gebruiken. Zowel vanuit het oogpunt van de Star Wars-mythologie als die van de ontwerpers een begrijpelijke keuze. In de periode waarin Galaxies zich afspeelt zijn de enige Jedi (dat is meervoud, Jedi’s bestaan niet)  Luke, Vader en Yoda. Toch grommen een aantal abonnees dat ze het vervelend vinden dat ze hun fantasie niet uit kunnen leven.

Hoewel Galaxies redelijk succesvol is, blijft het door zijn complexiteit een nichetitel. En dat is voor de makers toch wel een beetje een teleurstelling. Hoe kan een MMO gebaseerd op het (dan) meest populaire fictieve universum ooit nou geen miljoenen abonnees hebben? Het spel steekt schril af tegen het onverwachte succes van nieuwkomer World of Warcraft, dat in 2004 alle records breekt. Sony Online Entertainment besluit dat het anders moet, dat hun game de grote miljoenenhit moet zijn. Op dat moment maakt het bedrijf een van de grootste PR-blunders in de game-industrie.

NGE

Er verschijnt een nieuwe uitbreiding, Trials of Obiwan. Fans trekken hun portemonnee, maar hen wacht een paar weken later een nare verrassing. Een grote onaangekondigde patch (eerst de Combat Upgrade en dan de New Game Experience (NGE)) gooit Galaxies volledig om. In plaats van vaardigheden zijn er opeens ‘classes’ zoals Bounty Hunter, Dancer en Jedi. Spelers die jarenlang aan hun personages werkten komen tot de ontdekking dat al hun vooruitgang is weggevaagd. Voorheen moeilijk te veroveren uitrusting blijkt waardeloos. Vergelijk dit met iemand die vijf jaar World of Warcraft speelt, en dan bij inloggen ontdekt dat al zijn level 85-personages weer level 1 zijn, zijn epic gear waardeloos en dat klasses volledig omgegooid zijn.

Spelers verlaten en masse het spel. Ze voelen zich verraden. SOE biedt spelers die Trials of Obiwan hebben gekocht nog hun geld terug (als ze er om vragen), maar het wil niet baten. Het kwaad is geschied. De hardcore fans voelen zich tot op het bot gekwetst.

Verbeteringen

Ironisch genoeg blijkt voor hen die blijven (en nieuwkomers) dat het spel wel degelijk verbeterd is. Gevechten zijn beter gebalanceerd, de content wordt regelmatig aangevuld en hoewel de progressie van personages wat minder vrijheden kent, blijft Galaxies een sandbox. Het spel wordt in de loop der jaren trouw onderhouden en er zijn genoeg spelers om de game leuk te houden, zelfs voor wie nog maar net begint.

Het spel heeft echter onherstelbare PR-schade opgelopen. Wie vandaag de dag in een forum Star Wars Galaxies noemt, zal vrij snel iemand horen mopperen over de NGE, waarschijnlijk van mensen die de game nooit (of lange tijd) niet gespeeld hebben. Want hoe goed de game ook is geworden, het is inmiddels een internetfeit dat SWG ‘verpest’ is, of dat nu waar is of niet. Het is een beetje of opeens ‘iedereen in het verzet heeft gezeten’ nu de oorlog voorbij is.

Einde

Op 24 juni kondigt Sony Online Entertainment aan dat Galaxies sluit op 15 december 2011. John Smedley, hoogste baas bij SOE, legt uit dat het contract tussen hen en LucasArts toch al op het punt van aflopen staat, en dat er helaas niets anders op zit dan de stekker eruit te trekken. Het zal ook niemand ontgaan zijn dat er inmiddels een nieuwe Star Wars-MMO op stapel staat van concurrent BioWare. Ook dat heeft ongetwijfeld een rol gespeeld bij de beslissing van LucasArts om Galaxies niet door te zetten.

Met het verdwijnen van Galaxies komt er een einde aan een tijdperk. In zekere zin was het de ultieme sandbox-MMO. Het was een virtuele wereld in een geliefd universum. En hoewel het zeker niet ieders kopje thee was, heeft de game honderdduizenden mensen acht jaar lang een tweede thuis geboden. En dat kunnen maar weinig spellen zeggen.